Pozytywizm jest to kierunek myśli w filozofii i literaturze zainicjowany przez Augusta Comte'a w połowie XIX wieku, a także kontynuowany do czasów współczesnych. Główną, podstawową tezą w pozytywizmie była prawdziwa wiedza, która musiała być wiedzą naukową. To tylko ona mogła być zdobyta tylko dzięki pozytywnej afirmacji teorii za pomocą empirycznej metody naukowej.
Oczywiście z czasem, dana metoda naukowa odeszła w nieco gorsze strony mocy na rzecz jej podrobienia, ale tak czy inaczej, pozytywizm we współczesnej postaci nadal jest kojarzony ze światopoglądem naukowym - wręcz czasem nazywany ideologią naukową.
W Rzeczpospolitej udział danego źródła myśli przejawiało się początkowo tylko i wyłącznie w literaturze polskiej, która w kraju pod rozbiorami nie tylko przeciwstawiała się literackiemu romantyzmowi, ale także głosiła wiarę w postęp ojczyzny oraz zdobycie nauki.
Pozytywizm był bardzo naukową epoką, w której głównym celem było zdobywanie wiedzy, a także odkrywanie nowych wynalazków.